Investeren in start-ups, spreiding of focus?
HENK CEHA VAN SMART CAPITAL NETWORK OVER DE GEHEIMEN VAN LUCRATIEF INVESTEREN
Als we praten over investeren, wordt spreiding vaak in een adem genoemd met risicoreductie. Maar is dat eigenlijk wel zo, zeker in het geval van startups?
Los van het feit dat spreiding een manier van risicoreductie is waarmee gelijktijdig de rendementskansen worden afgevlakt vanwege de correlatie tussen beide, gaat men voorbij aan een statistisch basisprincipe dat aan die veronderstelling ten grondslag moet liggen: Er moet namelijk sprake zijn van een normale verdeling, of te wel een zgn. Gauss kromme. En een normale verdeling vereist per definitie grote aantallen, dat wil zeggen spreiding over minstens enkele tientallen verschillende participaties.
Bij een Tracker bijvoorbeeld is dat zeker het geval, maar bij het zelf samenstellen van een mandje van enkele participaties zeker niet. In zo'n geval is simpelweg sprake van een zgn. Binomiale verdeling, of te wel kop of munt, wat dus niet tot risicoreductie leidt. De impliciete verwachting dat 20% meer moet goed maken van wat bij de andere 80% verloren wordt, is dus nergens op gebaseerd, anders dan de onderbuik.
Hoe kunnen dergelijke risico?s dan wel beter beheerst worden? In het algemeen worden risico?s gereduceerd door het vergroten van de kennis over het onderwerp in kwestie. Hoe meer tijd je steekt in het vergaren van kennis omtrent product, markt, techniek, toekomst, trends en de market insides van een business case, hoe lager het risicoprofiel.
Zowel voorafgaand aan een investeringsbeslissing als in de monitoring en begeleiding na instappen. Dit vraagt om focus in plaats van spreiding, want het vraagt verdieping, tijd en aandacht die niet versplinterd moet worden over een groot aantal investeringen. Hoe groter het mandje, hoe minder focus mogelijk is, hoe groter het risico.
Hoewel hij niets in startups doet is er toch een sterke parallel met Focus Investor Warren Buffet: In Buffetts benadering worden risico?s beperkt door diepgaande kennis te hebben over een beperkt aantal bedrijven in portefeuille. Dit in plaats van risicobeperking door middel van excessieve spreiding zoals gehanteerd door veel (onderpresterende) fondsen.? Citaat uit: Nijhuis & Kijl (2009) Leer beleggen als Warren Buffett. Een ander van zijn citaten in dit licht: ?Risk comes from not knowing what you?re doing? uit: Sonsbeek Publishers, p. 15.
Binnen deze focus benadering is het toch nog mogelijk risico's te reduceren met spreiding, maar dan met meer zgn. verticale spreiding i.p.v. sterke horizontale spreiding: Verticaal spreiden zorgt ervoor dat je focust op een beperkt aantal investeringen die niet allen in dezelfde fase van hun ontwikkelingsproces verkeren.
Dit proces is er op gericht om eerst IP-technische waarde te bouwen (strategische waarde en positie), daarna markttechnische waarde (marktaandeel) en daarna financiele waarde (winst). Dit vraagt bij aanvang reeds om een sterke analyse van het strategisch exitpotentieel van de business case 3 tot 5 jaren vooruitkijkend om daar vervolgens via deze 3 waardestappen systematisch naar toe te werken.
En dus niet te snel sturen op Cashflow positieve targets, zolang de IP asset nog onvoldoende is uitontwikkeld. Elk van deze stappen houdt zowel een nieuwe financieringsronde in als een exit momentum. Dat betekent ook dat je bij elke stap een nieuwe analyse moet maken van de business case, waarbij je de lessons learned en opgebouwde assets afzet tegen enerzijds het exitmoment en anderzijds nieuwe investeringen die nodig zijn om een nog beter exitmoment te bereiken, dan wel tegen het alternatief van horizontaal spreiden.
In de praktijk zien we dit veel te weinig gebeuren: investeerders haken na een aantal ronden af vanuit particulier beleggersgedrag om vervolgens opnieuw horizontaal te gaan spreiden met nieuwe (onbekende) risico?s. Dat leidt tot onnodige waardevernietiging maar ook tot kansen voor slim timende investeerders.
Drs. Henk Ceha, directeur Smart Capital Network (SCN) b.v.
Column 1 uit: Investeren volgens het Value Based Entrepreneurship.
Los van het feit dat spreiding een manier van risicoreductie is waarmee gelijktijdig de rendementskansen worden afgevlakt vanwege de correlatie tussen beide, gaat men voorbij aan een statistisch basisprincipe dat aan die veronderstelling ten grondslag moet liggen: Er moet namelijk sprake zijn van een normale verdeling, of te wel een zgn. Gauss kromme. En een normale verdeling vereist per definitie grote aantallen, dat wil zeggen spreiding over minstens enkele tientallen verschillende participaties.
Bij een Tracker bijvoorbeeld is dat zeker het geval, maar bij het zelf samenstellen van een mandje van enkele participaties zeker niet. In zo'n geval is simpelweg sprake van een zgn. Binomiale verdeling, of te wel kop of munt, wat dus niet tot risicoreductie leidt. De impliciete verwachting dat 20% meer moet goed maken van wat bij de andere 80% verloren wordt, is dus nergens op gebaseerd, anders dan de onderbuik.
Hoe kunnen dergelijke risico?s dan wel beter beheerst worden? In het algemeen worden risico?s gereduceerd door het vergroten van de kennis over het onderwerp in kwestie. Hoe meer tijd je steekt in het vergaren van kennis omtrent product, markt, techniek, toekomst, trends en de market insides van een business case, hoe lager het risicoprofiel.
Zowel voorafgaand aan een investeringsbeslissing als in de monitoring en begeleiding na instappen. Dit vraagt om focus in plaats van spreiding, want het vraagt verdieping, tijd en aandacht die niet versplinterd moet worden over een groot aantal investeringen. Hoe groter het mandje, hoe minder focus mogelijk is, hoe groter het risico.
Hoewel hij niets in startups doet is er toch een sterke parallel met Focus Investor Warren Buffet: In Buffetts benadering worden risico?s beperkt door diepgaande kennis te hebben over een beperkt aantal bedrijven in portefeuille. Dit in plaats van risicobeperking door middel van excessieve spreiding zoals gehanteerd door veel (onderpresterende) fondsen.? Citaat uit: Nijhuis & Kijl (2009) Leer beleggen als Warren Buffett. Een ander van zijn citaten in dit licht: ?Risk comes from not knowing what you?re doing? uit: Sonsbeek Publishers, p. 15.
Binnen deze focus benadering is het toch nog mogelijk risico's te reduceren met spreiding, maar dan met meer zgn. verticale spreiding i.p.v. sterke horizontale spreiding: Verticaal spreiden zorgt ervoor dat je focust op een beperkt aantal investeringen die niet allen in dezelfde fase van hun ontwikkelingsproces verkeren.
Dit proces is er op gericht om eerst IP-technische waarde te bouwen (strategische waarde en positie), daarna markttechnische waarde (marktaandeel) en daarna financiele waarde (winst). Dit vraagt bij aanvang reeds om een sterke analyse van het strategisch exitpotentieel van de business case 3 tot 5 jaren vooruitkijkend om daar vervolgens via deze 3 waardestappen systematisch naar toe te werken.
En dus niet te snel sturen op Cashflow positieve targets, zolang de IP asset nog onvoldoende is uitontwikkeld. Elk van deze stappen houdt zowel een nieuwe financieringsronde in als een exit momentum. Dat betekent ook dat je bij elke stap een nieuwe analyse moet maken van de business case, waarbij je de lessons learned en opgebouwde assets afzet tegen enerzijds het exitmoment en anderzijds nieuwe investeringen die nodig zijn om een nog beter exitmoment te bereiken, dan wel tegen het alternatief van horizontaal spreiden.
In de praktijk zien we dit veel te weinig gebeuren: investeerders haken na een aantal ronden af vanuit particulier beleggersgedrag om vervolgens opnieuw horizontaal te gaan spreiden met nieuwe (onbekende) risico?s. Dat leidt tot onnodige waardevernietiging maar ook tot kansen voor slim timende investeerders.
Drs. Henk Ceha, directeur Smart Capital Network (SCN) b.v.
Column 1 uit: Investeren volgens het Value Based Entrepreneurship.